Kiremit Çatı Kar Tutucu: Seramik ve Beton Kiremitte Çözüm

Kiremit çatı kar tutucu takmak için çatıyı baştan aktarmak gerekmez. Montaj noktalarındaki birkaç kiremit kaldırılır, kiremit altına giren taban ahşap taşıyıcıya vidalanır ve kiremit yerine geri oturtulur. En pratik çözüm, seramik, beton ve düz kiremitte çoğu zaman bu yöntemle bağlanan tekil kar yakalayıcılardır; yük yüksekse borulu hat eklenir.

Ev sahiplerinden en sık duyulan soru "kiremidi kırmadan bu iş olur mu?" sorusudur. Cevap kiremidin cinsine, çatının eğimine ve altındaki taşıyıcının durumuna bağlıdır. Aşağıdaki bölümler, çatıya çıkmadan önce bu üç konuyu netleştirmenize yardım etmek için sıralandı.

Önce ayrım: seramik, beton ya da metal kiremit mi?

Seramik (kil) kiremit pişmiş topraktır; dayanıklıdır ama darbeye ve noktasal yüke karşı kırılgandır. Beton kiremit daha ağır ve kalındır, yüzeyi daha düzgündür. Düz kiremit ise kabartması az, plaka biçimli bir modeldir ve kırma çatılarda sık görülür. Üçünde de kiremit çatı kar tutucu, kiremidin kendisine değil, altındaki ahşap taşıyıcıya bağlanır.

Metal kiremit bambaşka bir durumdur. Levhalar halinde serilen bu kaplamada braket doğrudan kaplamanın üzerine vidalanır ve kiremit sistem kar tutucu bu iş için tasarlanmıştır: 3 mm DX51 Z275 galvaniz çelik braket, 396 mm taban uzunluğu (47 cm'ye kadar kiremit boyu) ve 32 mm çaplı çift boru. Metal kiremidin ayrıntıları ayrı bir yazının konusu; buradan sonrası seramik ve beton kiremit içindir.

Kiremit çatıya kar tutucu sökmeden takılır mı?

Tam anlamıyla sökmeden olmaz, ama yıkım da gerekmez. Usta, montaj noktasındaki kiremidi hafifçe kaldırır ya da bir sıra yukarıya doğru kaydırır. Bağlantı kolu bu boşluktan aşağı iner, taşıyıcıya vidalanır, sonra kiremit tekrar yerine oturtulur.

Bazı modellerde kol, üstteki kiremidin alt kenarına baskı yapar. O zaman kiremidin temas noktası taşlama ile birkaç milimetre inceltilir ki kiremit havada kalmasın. Kırılan kiremit olursa aynı model ve renkten yedek gerekir. Bu yüzden işe başlamadan önce 5-10 adet yedek kiremit ayırmak, sahada en çok zaman kazandıran hazırlıktır.

Hava da plana girer. Kil kiremit soğukta ve nemliyken kayganlaşır, kırağılı bir sabah üzerinde çalışmak hem kiremit hem usta için risklidir. Montajı kuru, ılık günlere, yani sonbaharın ilk haftalarına ya da ilkbahara almak işi kolaylaştırır. Kar yağdıktan sonra kiremit kaldırmak ise neredeyse imkânsızdır.

Eğim de işi değiştirir. 30° civarındaki bir çatıda usta, kiremitlere basarak çalışabilir; 45° ve üzerinde ise ayak basacak yer bulmak zorlaşır. Böyle eğimlerde çalışma, çatı basamağı ya da geçici platform kurulmadan yapılmamalıdır.

Kiremit altı braket nereye vidalanır: çıta mı, mertek mi?

Bu terim, kiremidin altından geçip çatı iskeletine bağlanan metal kolu anlatır. Çıta, kiremidi asmak için çakılmış ince ahşaptır; kar tutucunun taşıyacağı yatay itme kuvveti için tasarlanmamıştır. Hafif yüklerde ve tekil yakalayıcılarda çıtaya bağlantı yeterli olabilir. Borulu hat ve yüksek kar yükü söz konusuysa braket mertek üzerine ya da merteklere sabitlenmiş ek bir ahşap takoza vidalanmalıdır.

Yaşam hattında kullanılan gizli ankraj kancaları iyi bir karşılaştırma sunar: kiremit altından geçirilir ve 8 mm çaplı vidalarla en az 100x100 mm kesitli ahşap kirişe bağlanır. Elbette yük ankrajdakinden farklıdır ama mantık aynıdır: yük, kiremide değil sağlam ahşaba aktarılmalıdır. Taşıyıcının çürük ya da zayıf olduğu eski çatılarda önce ahşabın durumu kontrol edilmelidir. Mertekte nem lekesi, ezilme ya da vidayı tutmayan yumuşak bölge görülürse bağlantı noktası kaydırılır veya ahşap takviye edilir. Vida olarak paslanmaz ya da galvanizli ahşap vidası kullanılır; sıradan siyah vida birkaç kışta paslanıp ahşabı da çürütür.

350 mm kiremit modeli kar yakalayıcı ne işe yarar?

Bu kaplamalar için geliştirilen kar yakalayıcı aparatın 350 mm uzunluğunda bir kiremit modeli vardır. Uzun taban kiremidin altına girer, ön tarafta yükselen 65 mm yüksekliğindeki profil ise karı tutar. Gövde 1,2 mm galvanizli çelik sacdan üretilir, 34 mm genişliğindedir ve polyester boyayla kaplanır.

Ürün sayfasında Braas, Creaton, Euronit ve Koramic gibi yaygın kiremit markalarıyla uyumlu olduğu belirtilir. Yine de sahadaki kiremidin kabartma ve bindirme ölçüsü kontrol edilmelidir; aynı markanın farklı serileri farklı profillere sahip olabilir.

Yakalayıcılar şaşırtmalı dizilir. Böylece karın aralarından akabileceği düz bir kanal oluşmaz. Hesap aracımızın uyarı notunda, kiremit çatıda bağlantıların en fazla 80 cm aralıkla yapılması öngörülür. Kesin sıklık eğime ve kar yüküne göre belirlenir. Saçağa en yakın sıra ise oluğu yükten korumak için oluk hattının biraz gerisinde başlar.

Tekil yakalayıcı mı, borulu sistem mi?

Bir kiremit çatıda kar tutucu türünü seçerken karar, çatının ne kadar kar biriktirdiğine ve altında ne olduğuna bağlıdır. Kar yükü düşük, saçak-mahya mesafesi kısa bir çatıda yakalayıcılar tek başına iş görür. Saçağın altında kapı, otopark ya da yaya yolu varsa, saçak hattına borulu bir bariyer eklemek daha güvenlidir.

Borulu hat kurulacaksa braketler kiremit altından geçip mertek hizasında taşıyıcıya bağlanır. Braket tipi ve taban ölçüsü kiremit modeline göre seçilir; bu ayrıntı teklif aşamasında kiremidin fotoğrafı ve ölçüsüyle netleşir. Sıra sayısı ise hesapla bulunur.

Bir örnekle bakalım. Sitedeki kar yükü hesaplayıcısının tablosuna göre Kastamonu il merkezi 775 m rakımla üçüncü kar bölgesindedir ve zemin kar yükü yaklaşık 1,15 kN/m² çıkar. %60 eğimli (yaklaşık 31°) bir kiremit çatıda tek bariyer hattı 7,2 m saçak-mahya uzunluğunu tutar. Çatı 9 m uzunluğundaysa iki hat gerekir. Böyle bir çatıda saçağa borulu hat, üst bölgeye de yakalayıcı dizmek mantıklı bir düzendir. Rakamlar ön tasarım içindir, ıslak imzalı statik hesabın yerine geçmez. Türler arasındaki farkları kar tutucu çeşitlerini anlatan yazıda ayrıntılı bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kar tutucu kiremidi kırar mı?

Doğru montajda hayır. Yük kiremide değil ahşap taşıyıcıya aktarılır. Kırılma çoğunlukla montaj sırasında kiremide basılırken ya da kol kiremidi zorladığında olur.

Beton kiremitte farklı bir kiremit kar tutucu gerekir mi?

Bağlantı mantığı aynıdır. Beton kiremit daha kalın olduğu için kolun kiremit altından geçtiği yerdeki boşluk ve bindirme ölçüsü ayrıca kontrol edilir.

Kar tutucu kiremit rengine uydurulabilir mi?

Yakalayıcılar polyester boyalı, borulu sistem braketleri toz boyalıdır. Kaplamaya yakın bir ton seçmek mümkündür.

Mevcut kiremit çatıya sonradan takılabilir mi?

Evet. Yöntem yeni çatıdakiyle aynıdır: montaj noktalarındaki kiremitler kaldırılır, taban taşıyıcıya bağlanır, kiremit yerine konur. Eski çatılarda ahşabın sağlamlığı önceden kontrol edilir.

Seramik ya da beton kiremitli bir çatı için kiremit kar tutucu planlıyorsanız; kiremit modelini, eğimi, saçak-mahya uzunluğunu ve çatının birkaç fotoğrafını teklif formu üzerinden iletebilirsiniz. KarTutucu ekibi kiremit modeline uygun yakalayıcıyı ve gerekiyorsa borulu hat düzenini birlikte önerir. Çatı tiplerine göre bağlantı farklarını görmek isterseniz çatı kar tutucu rehberi de iyi bir başlangıçtır.