Metal Kiremit Kar Tutucu: Braket, Boru ve Malzeme Seçimi

Metal kiremit çatıda kar, seramik kiremide göre neden daha erken ve daha toplu kayar? Kısa cevap: yüzey pürüzsüz, boyalı ve ince çelikten oluşur, güneşte çabuk ısınır. Bu nedenle metal kiremit kar tutucu seçimini çatının ilk kışından önce yapmak gerekir. Doğru sistem, kiremit boyuna uyan bir braket, çift sıra boru ve kabartmaya sızdırmaz biçimde bağlanan vidalardan oluşur.

Kaplama olarak metal kiremit, çelik sacın kiremit görünümünde preslenmesiyle üretilen bir kaplamadır; piyasada "çelik kiremit" adıyla da geçer. Hafif olması ve hızlı döşenmesi nedeniyle villalarda, müstakil evlerde ve dağ evlerinde yaygındır. Aşağıda braket, boru ve malzeme seçimini ölçüleriyle anlatıyoruz.

Kar bu kaplamada neden daha çabuk kayar?

Seramik kiremidin yüzeyi gözeneklidir ve kiremitler arasında belirgin basamaklar bulunur. Kar bu basamaklara tutunur. Metal kaplamada da basamak vardır, ancak yüzey boyalı ve kaygandır; kar ile kaplama arasındaki sürtünme belirgin biçimde düşüktür.

İkinci etken ısıdır. 0,4-0,5 mm civarındaki çelik kaplama, güneş çıktığında ya da çatı altından ısı kaçtığında hızla ısınır. Kar tabakasının alt yüzü erir, ince bir su filmi oluşur ve kar kütlesi bu filmin üstünde kızak gibi hareket eder. Sonuç: saçaktan aynı anda inen yüzlerce kilogramlık kütle.

Bir hesap fikir verir. 30 cm kalınlığında oturmuş kar, metreküpte yaklaşık 300 kg ağırlığındaysa metrekareye 90 kg düşer. 10 metre saçak ve 6 metre eğim boyunda bir çatı yüzeyinde bu, 5 tonu aşan bir kütle demektir.

Kiremit sistem kar tutucunun braketi nasıl olmalı?

Kiremit sistem kar tutucuda taşıyan eleman, kiremidin altına uzanan taban ile önde boruları tutan gövdeden oluşan brakettir. Çelik versiyonda braket 3 mm kalınlığında DX51 Z275 galvanizli sacdan üretilir. Z275, sacın iki yüzünde toplam 275 g/m² çinko bulunduğunu anlatır. Üstüne elektrostatik toz boya uygulanır ve RAL renk seçenekleriyle çatı rengine uydurulur.

Taban uzunluğu 396 mm'dir ve 47 cm'ye kadar kiremit boyu için tasarlanmıştır. Kiremit modülünüz daha uzunsa ya da düz bir profil kullanıyorsanız bunu teklif aşamasında belirtmek gerekir. Braket, kiremit sırasına uyduğunda yükü kaplamaya değil taşıyıcıya aktarır; uymadığında kabartmayı ezer.

Vida kiremidin kabartma tepesinden atılır, su akan oluk kısmından değil. Sızdırmazlık için başında EPDM pul bulunan contalı vidalar sektörde yaygındır. EPDM, UV ve dona dayanıklı sentetik kauçuktur ve vida deliğinin çevresini kapatır. Aynı malzeme, metal kiremit yürüyüş yolu setinin braketlerinde ped olarak da kullanılır; kiremit yüzeyini korur.

Çift Ø32 boru ne işe yarar?

Sistemde iki boru üst üste değil, braketin önünde iki ayrı kotta uzanır. Borular galvanizli çelikten, 32 mm çapında ve 1,5 mm et kalınlığındadır; standart boyları 1200 mm ve 2000 mm'dir. Üzerine toz boya uygulanır.

Neden iki boru? Metal kiremit kar tutucu sistemlerinde tek boru, kar kütlesinin alt kısmını tutar ama ince taneli, kuru karın borunun altından ya da üstünden süzülmesine izin verebilir. İkinci boru bu boşluğu daraltır. Kütle büyüdüğünde yük de iki boruya bölünür.

Hat istenilen uzunlukta kurulabilir. Borular ek parçalarıyla uç uca bağlanır, boru kilitleri kaymayı önler, uçlara tıpa takılır. Tamamlayıcı parçalar kar tutucu aksesuarları sayfasında ayrıca listelenir; hasar gören bir parçayı tek başına değiştirmek de mümkündür.

Montaj sırasında sahada nelere bakılır?

İlk iş, braket sırasının kiremit modülüyle çakışıp çakışmadığını saçaktan mahyaya bir şerit metreyle kontrol etmektir. Levhalar fabrikada sabit bir modül adımıyla preslenir, ama çatıda levha bindirmeleri ve kesimler yüzünden bu adım birkaç santimetre kayabilir; braketin tabanı bu yüzden levha bindirmesinin üstüne değil, düzgün bir modülün içine yerleştirilir.

İkinci konu yürüyüş. Kaplamanın üzerinde rastgele basılan nokta göçer, boya çatlar ve o noktada pas başlar. Ekip, kiremidin altında çıtanın bulunduğu basamak hizasına basmalıdır. Uzun süreli işlerde geçici yürüme platformu kurmak daha güvenlidir.

Üçüncüsü, saçak ile ilk hat arasındaki mesafe. Hat oluğun hemen üstünde olursa kar oluğa yaslanır. Çok yukarıda olursa altında kalan bölümdeki kar serbestçe kayar. Bu nedenle metal kiremit kar tutucu hattı, kaplamanın çıtaya sağlam bağlandığı ve duvar hizasına yakın bir kotta kurulduğunda yük düzgün dağılır.

Son olarak vida sayısı. Her braket kendi vidalarıyla taşıyıcıya bağlanır; eksik vida ya da çıtayı ıskalayan vida, ilk ağır karda gevşeyen braket demektir. Montaj sonunda her braketi elle zorlayarak kontrol etmek beş dakikalık bir iştir.

Galvaniz çelik mi, alüminyum mu, bakır mı?

Üç malzeme seçeneği vardır ve her biri farklı bir çatıya hitap eder.

Galvaniz çelik: DX51 Z275, 3 mm braket ve toz boya. Konut çatılarının büyük kısmında maliyet ile dayanım arasındaki dengeyi bu seçenek kurar. Boyalı metal kiremitle aynı RAL tonunda boyanınca çatıda neredeyse kaybolur.

Alüminyum: 5754H22 alaşımı. Deniz ortamına ve korozyona dayanıklıdır; Karadeniz ve Marmara kıyısındaki yapılarda tercih edilir. Bağlantılar A2 paslanmaz çelik vidalarla yapılır.

Bakır: 3 mm bakır levhadan, kaynak kullanılmadan bükülerek üretilir. Bakır kaplı ya da bakır detaylı çatılarda görünüm uyumu için seçilir. Bakır ile galvaniz çeliği aynı çatıda temas ettirmemek gerekir; iki farklı metal nemli ortamda birbirini aşındırabilir.

Kaç sıra gerekir? İki il üzerinden örnek

%50 eğimli (yaklaşık 26,6°) bir villa çatısı düşünelim. Hesap aracının tablosuna göre Eskişehir II. bölgede ve 792 m rakımdadır; zemin kar yükü yaklaşık 0,84 kN/m² çıkar. Bu eğimde tek hat 10,8 m eğim boyunu karşılar, 7 metrelik çatı tek sırayla çözülür.

Aynı çatı Kütahya'da olsun. İl merkezi II. bölgede ama 969 m rakımdadır ve zemin kar yükü yaklaşık 1,02 kN/m²'ye çıkar. Tek hat kapasitesi 7,2 m'ye düşer; 8 metrelik bir eğim boyu için 2 sıra gerekir, sıralar yaklaşık 4 m arayla yerleşir. Yaklaşık 180 metrelik rakım farkı sıra sayısını ikiye katlar. Bu değerler ön tasarım içindir, ıslak imzalı statik hesabın yerine geçmez; kendi çatınız için kar yükü hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Aynı sistem seramik kiremide de takılır mı?

Braket geometrisi metal kiremit modülüne göre tasarlanır. Seramik ve beton kiremitte farklı bağlantı detayları gerekir; o çatılar için kiremit çatı kar tutucu yazısına bakabilirsiniz.

Metal kiremit kar tutucu kaplamanın garantisini etkiler mi?

Garanti koşullarını kaplama üreticisi belirler ve markadan markaya değişir. Montajdan önce üreticinin vida tipi, delik yeri ve sızdırmazlık konusundaki şartlarını yazılı olarak sormanızı öneririz. Yazılı cevap, ileride bir sızıntı tartışması çıkarsa elinizde belge olarak kalır ve uygulayıcıyla aranızdaki sorumluluğu da netleştirir.

Fiyatı neye göre değişir?

Malzeme, sıra sayısı ve braket aralığına göre değişir. Teklifleri neye göre karşılaştıracağınızı kar tutucu fiyatları yazısında anlattık.

Kiremit boyunuzu, çatı eğimini ve bulunduğunuz ili bildiğinizde doğru braket ve sıra sayısı netleşir. KarTutucu'nun kiremit sistem kar tutucu sayfasında üç malzeme seçeneğinin teknik ayrıntılarını görebilir, çatınızın fotoğrafıyla birlikte teklif talebi gönderebilirsiniz.